Cửa chính và ban công là phần trang trí Tết mà hàng xóm, khách và người đi đường đều thấy, nhưng cũng là phần chịu nắng, gió, mưa phùn và nhiều người qua lại nhất. Vì vậy đồ đặt ở đây phải chọn theo thời tiết và độ chắc trước, theo vẻ đẹp sau; và tuyệt đối không lấn ra lối đi chung hay che lối thoát hiểm.
Bài này đi qua cách trang trí lối vào nhà phố và căn hộ chung cư, chọn đồ cho ban công theo hướng nắng và theo vùng, đặt chậu quất, chậu mai cho vững, an toàn với dây đèn ngoài trời, cách dùng AI thử phương án mặt tiền, và việc giữ gìn khi nhà vắng người mấy ngày Tết.
Nguyên tắc chung: đẹp trong phần của mình, không lấn phần chung
Với nhà phố, phần trước cửa thường giáp vỉa hè hoặc lối đi chung của ngõ. Chậu quất, chậu mai to đặt ra ngoài vỉa hè có thể cản người đi bộ, nhất là người già, xe đẩy em bé. Quy định về sử dụng vỉa hè khác nhau theo địa phương, nên đặt đồ trong phạm vi bậc thềm hoặc hiên nhà mình là cách đỡ phiền nhất, cho cả bạn lẫn hàng xóm.
Với căn hộ chung cư, hành lang trước cửa là không gian chung và thường là lối thoát nạn. Ban quản lý nhiều toà nhà có quy định riêng về việc đặt chậu cây, treo đồ ở hành lang. Đọc lại quy định hoặc hỏi ban quản lý trước khi mang chậu mai đặt cạnh cửa. Phần trang trí an toàn nhất là ngay trên cánh cửa và bên trong ban công nhà mình.
Nguyên tắc thứ ba là nhìn từ ngoài vào. Đứng ở đầu ngõ hoặc cuối hành lang nhìn về cửa nhà mình: điểm nào nổi nhất, có món nào che biển số nhà, che chuông cửa, che đèn chiếu sáng lối vào không. Đồ Tết không được làm khách khó tìm nhà, hay làm lối vào tối đi.
Cũng nên nghĩ tới người giao hàng, người thu gom rác, người đọc đồng hồ điện nước vẫn làm việc quanh dịp Tết. Hộp đồng hồ điện, đồng hồ nước, hộp thư, chuông cửa phải nhìn thấy và với tới được. Đồ trang trí dồn kín mặt tiền có khi làm chính người nhà mình cũng khó mở cổng khi tay xách đồ đi chợ Tết về.
Cửa chính: ba kiểu cho nhà phố và căn hộ
Kiểu cân hai bên. Hai chậu quất hoặc hai chậu cúc đặt hai bên cửa, phía trên treo một cặp đèn lồng. Kiểu này hợp nhà phố có bậc thềm rộng, nhìn trang trọng, dễ làm. Điều cần chú ý là hai chậu có kích thước gần bằng nhau, đặt cách cánh cửa đủ xa để mở cửa không vướng.
Kiểu điểm nhấn trên cánh cửa. Một vòng hoa Tết bằng hoa giả, cành lộc, quả châu đỏ, treo bằng móc qua mép cửa. Kiểu này hợp căn hộ chung cư vì không chiếm chỗ hành lang. Chọn vòng hoa vừa với bề rộng cánh cửa, thường chiếm khoảng một phần ba bề rộng là vừa mắt.
Kiểu lệch một bên. Một cành đào hoặc mai cao trong bình lớn đặt một bên cửa, bên kia để trống hoặc chỉ một chậu cây xanh thấp. Kiểu lệch trông tự nhiên và hiện đại hơn, hợp nhà có cửa nhỏ hoặc một bên lối vào là chỗ để xe.
Câu đối và chữ trang trí. Nếu gia đình treo câu đối, chọn chất liệu chịu ẩm như vải, gỗ, hoặc giấy đã được phủ chống ẩm, vì mưa phùn tháng Giêng ở miền Bắc làm giấy đỏ phai màu và loang ra tường. Treo bằng móc, không dùng hồ dán trực tiếp lên cửa gỗ.
Thảm chùi chân và lối đi. Một tấm thảm chùi chân mới màu đỏ đất hoặc nâu đặt trước cửa vừa đẹp vừa thực dụng ngày Tết đông khách. Thảm phải có đế chống trượt, nhất là trên nền gạch bóng.
Ban công theo hướng nắng và theo vùng
Ban công là nơi đồ Tết chịu thời tiết nhiều nhất. Cùng một món, đặt ở ban công hướng tây ở miền Nam và ban công hướng bắc ở miền Bắc cho kết quả rất khác. Bảng gợi ý dưới đây là điểm xuất phát.
| Điều kiện | Hợp với | Nên tránh |
|---|---|---|
| Nắng chiều gắt, miền Nam | Cúc chậu, vạn thọ, mai giả, đèn lồng vải dày | Hoa tươi cắt cành, đèn lồng giấy mỏng phai màu |
| Ít nắng, ẩm, mưa phùn, miền Bắc | Quất, cây lá xanh, đèn ngoài trời có che mưa | Đồ giấy, vải mỏng, đồ gỗ chưa phủ chống ẩm |
| Tầng cao, nhiều gió | Chậu nặng, đồ buộc chắc, dây đèn cố định nhiều điểm | Đồ nhẹ treo lơ lửng, bóng bay, dây giấy |
| Ban công hẹp dưới 1 mét | Đồ treo trên lan can phía trong, chậu treo | Chậu lớn chắn lối, đồ đặt sát mép lan can |
| Ban công có trẻ nhỏ | Đồ đặt cao, chậu nặng xa lan can | Ghế, chậu, thùng kê sát lan can mà trẻ có thể trèo |
Không treo đồ ở phía ngoài lan can tầng cao. Một chiếc đèn lồng rơi từ tầng mười có thể gây nguy hiểm cho người bên dưới, và nhiều toà nhà cấm việc này.
Nếu ban công có máy giặt, cục nóng điều hoà, giữ khoảng thoáng quanh thiết bị, không quấn dây đèn hay vải trang trí lên đó.
Chậu quất, chậu mai trước cửa: chọn, kê và giữ cho vững
Chậu quất và chậu mai là món đắt và nặng nhất trong phần trang trí lối vào. Khi chọn, nhìn cân đối giữa chiều cao cây và khoảng trống trước cửa: cây cao quá mái hiên sẽ bị cắt ngọn tầm nhìn, cây xoè quá rộng sẽ chắn cửa. Mang theo số đo bề rộng bậc thềm và chiều cao mái hiên khi đi mua, hoặc đo rồi nhờ người bán gợi ý cỡ cây.
Chậu đặt trên nền gạch nên có đĩa lót hoặc kê gạch để nước không chảy ra loang nền và làm trơn trượt lối vào. Trời nhiều gió, buộc nhẹ thân cây vào cọc hoặc vào khung cửa sắt bằng dây mềm để cây không đổ. Chậu quất trĩu quả dễ nghiêng về một phía, xoay chậu vài ngày một lần để cây nhận nắng đều.
Tưới vừa đủ, không để úng đáy chậu, và để ý lá vàng hay quả rụng nhiều thì hỏi lại người bán cách chăm. Việc chăm cây sau Tết, như hạ bầu, trồng lại hay giữ cho năm sau, là chuyện của người làm vườn; nhiều nơi bán quất có dịch vụ thu lại hoặc chăm hộ, bạn hỏi trước khi mua.
Đèn ngoài trời: an toàn điện trong mưa phùn và nồm ẩm
Dây đèn trước cửa và ngoài ban công chịu độ ẩm cao suốt dịp Tết, nhất là ở miền Bắc. Những điểm cần nắm:
- Chỉ dùng dây đèn ghi rõ dùng được ngoài trời, có thông tin nhà sản xuất; dây dùng trong nhà mang ra ban công dễ chập khi gặp ẩm.
- Bộ nguồn, phích cắm và chỗ nối dây đặt ở chỗ có mái che, cách mặt sàn, không nằm trong vũng nước.
- Cắm vào ổ có thiết bị chống giật nếu nhà có; nếu không chắc nhà có hay không, hỏi thợ điện.
- Không kéo dây điện qua khe cửa, cửa sổ để khi đóng cửa bị kẹp dập vỏ dây.
- Dùng ổ hẹn giờ để đèn tắt lúc khuya, đỡ tốn điện và đỡ phiền hàng xóm.
- Kiểm dây sau mỗi đợt mưa lớn; thấy vỏ dây nứt, bóng nước đọng trong đèn thì rút điện và thay.
- Đi thêm đường điện, lắp ổ cắm ngoài trời là việc của thợ điện có chuyên môn.
Đèn lồng truyền thống dùng nến không nên treo ở hiên nhà gần mái tôn, bạt che hay dây điện. Nếu muốn giữ hình thức, thay ruột nến bằng bóng đèn nhỏ chạy pin.
Dùng AI thử phương án mặt tiền mà không lộ nhà mình
Chụp mặt tiền để nhờ AI gợi ý rất tiện, nhưng ảnh mặt tiền là ảnh lộ thông tin nhất trong nhà. Cách làm an toàn:
- Chụp cận cửa chính hoặc ban công, tránh góc thấy biển số nhà, tên đường, xe máy có biển số, camera an ninh và khoá cửa.
- Nếu ảnh vẫn lộ, dùng công cụ chỉnh ảnh trên điện thoại che bớt trước khi gửi.
- Câu lệnh mẫu: "Mặt tiền nhà ống rộng 4 mét, cửa gỗ hai cánh màu nâu, hiên sâu 1,2 mét có mái che, ban công tầng hai hướng tây ở thành phố phía Nam. Đề xuất hai phương án trang trí Tết cho cửa và ban công, mỗi phương án tối đa sáu món, chịu được nắng chiều, không lấn ra vỉa hè, có lưu ý an toàn điện."
- Hỏi tiếp: "Món nào trong phương án dễ hỏng nhất khi gặp nắng gắt ba ngày liền, thay bằng gì?"
- Dùng ảnh do công cụ tạo ảnh vẽ chỉ để cả nhà thống nhất ý tưởng; đo lại bậc thềm, mái hiên trước khi mua chậu và đèn.
Sau khi dùng xong, xoá ảnh mặt tiền khỏi lịch sử trò chuyện nếu công cụ cho phép. Đây là thói quen nên có với mọi ảnh liên quan tới nơi ở.
Khi nhà vắng người mấy ngày Tết
Nhiều gia đình đi chơi xa hoặc về quê vài ngày Tết. Đồ trang trí trước cửa lúc đó vừa đẹp vừa là dấu hiệu cho người lạ biết nhà có thể đang vắng, nhất là khi hoa héo rũ, thư báo dồn đống. Nhờ hàng xóm thân để ý giúp, nhờ người tưới chậu quất, chậu mai, và thu dọn hộ bao thư, tờ rơi trước cửa.
Chậu cảnh có giá trị đặt ngoài cửa không có người trông thì cân nhắc đưa vào trong hiên có khoá hoặc buộc cố định. Dây đèn ngoài trời nên rút điện hoặc chỉ để chạy theo hẹn giờ ngắn buổi tối. Đèn lồng, đồ vải ngoài ban công nên gom vào trong nếu dự báo có mưa lớn hay gió mạnh.
Khi về, đi một vòng kiểm dây đèn, chậu cây, nước đọng ở đĩa lót và mái hiên. Đây cũng là lúc tốt để ghi lại món nào bền với thời tiết, món nào phai màu sau vài ngày, cho kế hoạch năm sau.
Tháo đồ trước cửa thường làm sau rằm tháng Giêng hoặc sớm hơn tuỳ nhà. Vòng hoa, đèn lồng vải lau bụi, phơi khô rồi mới cất, vì cất lúc còn ẩm sẽ lên mốc trong hộp cả năm. Móc dán trên cửa gỡ bằng cách kéo dải băng song song mặt cửa; móc treo qua mép cửa thì chỉ cần nhấc ra.
Câu hỏi thường gặp
Có nên đặt chậu quất to ra vỉa hè trước nhà không?
Vỉa hè là không gian chung và quy định sử dụng khác nhau theo địa phương. Chậu to đặt ra ngoài dễ cản người đi bộ và gây tranh cãi với hàng xóm. Nên đặt trong phạm vi bậc thềm, hiên nhà, hoặc chọn cỡ chậu vừa với không gian của nhà mình.
Căn hộ chung cư có được treo đồ Tết ngoài hành lang không?
Tuỳ quy định của từng toà nhà. Hành lang thường là lối thoát nạn nên nhiều nơi không cho đặt chậu hay đồ cồng kềnh. Phần an toàn là vòng hoa treo trên cánh cửa nhà mình. Hỏi ban quản lý trước nếu muốn đặt thêm gì ra hành lang.
Đèn lồng giấy đỏ treo ngoài hiên bị phai màu nhanh, làm sao?
Đèn lồng giấy mỏng gặp nắng và mưa phùn sẽ phai, bạc màu, có khi loang màu đỏ xuống tường. Dùng đèn lồng vải dày hoặc có lớp phủ chống nước cho chỗ ngoài trời, treo dưới mái che, và để đèn giấy cho trong nhà.
Câu đối Tết treo ở cửa nên dùng chất liệu gì?
Vải, gỗ hoặc giấy đã phủ chống ẩm bền hơn giấy đỏ thường, nhất là ở miền Bắc nhiều mưa phùn. Treo bằng móc hoặc dây, không dán hồ trực tiếp lên cửa gỗ hay tường sơn để tránh vết ố khi gỡ sau Tết.
Có cần thuê thợ để lắp đèn trang trí mặt tiền không?
Dây đèn cắm vào ổ có sẵn, treo bằng móc thì bạn tự làm được. Nếu cần kéo thêm đường điện, lắp ổ cắm ngoài trời hay đèn trang trí mặt tiền nhà nhiều tầng, nên thuê thợ điện có chuyên môn vì liên quan an toàn điện và làm việc trên cao.
AI có gợi ý được trang trí mặt tiền hợp với màu sơn nhà không?
Có, khi bạn mô tả màu sơn, màu cửa, chất liệu lan can và hướng nắng. Hỏi AI ba bảng màu hợp với mặt tiền, mỗi bảng ba màu, rồi chọn đồ Tết theo bảng đó. Ảnh minh hoạ chỉ để tham khảo, đồ thật vẫn cần đo và thử.